استاندارد ISO و تفاوت آن با OHSAS و HSE

استاندارد ISO و تفاوت آن با استاندارد OHSAS ، استاندارد HSE و استاندارد HSE-MS

استاندارد ISO و تفاوت آن با OHSAS و HSE

استاندارد ISO 14001 و 18001 OHSAS سیستم های بین المللی و ثبت شده توسط سازمان جهانی استاندارد (ایزو) و سازمان کار (ILO) می‌باشند. به عنوان یک مدل بین المللی در دنیا مورد استفاده‌ قرار می‌گیرند. لیکن هیچ مدل شناخته شده و بین المللی برای HSE-MS موجود نیست. بلکه در ایران عموما به عنوان یک استاندارد شناخته شده است. ولیکن هیج استانداردی بر این مبنا وجود ندارد.

نکته جالب تر اینکه در ایران در بسیاری از مناقصات از سازمان‌ها گواهینامه HSE می‌خواهند در صورتی که چنین گوا‌هینامه‌ای هیچ پایه‌ی بین الملی ندارد.
لازم به ذکر است شرکت گوا‌هینامه دهنده‌ای نیز در صورت صدور چنین تائیدیه‌ای نهایتا باید یک نامه‌ی تایید یا انطباق نامه صادر نماید که خود این مورد نیز قابل بحث نیست. ولیکن با توجه به فرهنگ غلط موجود در مناقصات و درخواست کارفرما نهایتا می‌بایست نامه‌ی تائید برای صدور مجور گواهینامه صادر گردد.

بر این اساس می‌بایست سازمان‌ها از سیستم استاندارد ISO 14001 و 18001 OHSAS جهت بهبود مستمر سیستم مدیریت محیط زیست و مدیریت ایمنی و بهداشت استفاده نمایند.

سیستم مدیریتی محیط زیستی استاندارد ISO 14001:

استاندارد ISO 14001 با پرداختن به موضوعات مختلف در زمینه محیط زیست ، زمینه مناسبی را در سازمان‌ها برای درک مفاهیم محیط زیستی و به کارگیری روش‌های متفاوت در طرح ریزی , اجرا و کنترل فرآیند‌های سازمان در توجه به رویکرد محیط زیست فراهم می آورد. توجه روز افزون به حفظ محیط زیست و افزایش آگاهی نسبت به آن ، انتظارات و الزامات طرف‌های ذینفع نسبت به توسعه پایدار مستلزم نگرش سیستمی در اتصال با قوانین ، ضوابط ملی و منطقه‌ای می‌باشد.

در این راستا کمیته فنی ۲۰۷ سازمان بین المللی استاندارد ( 207 TC/ ISO ) در سال ۱۹۹۶ سری استاندارد بین المللی 14001 ISO را در رابطه با سیستم مدیریت محیط زیست تدوین و منتشر نمود.

مزایای استقرار در استاندارد ISO 14001 شامل موارد زیر می‌باشد:

  • فرصت‌هایی برای بهبود زیست محیطی شناسایی کند.
  • شکایات، جریمه‌ها و مجازات علیه افراد در اثر آسیب به محیط زیست را کاهش دهد.
  • ضایعات و پسامندها را تا حد امکان کاهش و استفاده از روش‌های بازیافت را افزایش دهد.
  • با روش‌های کاربردی اطمینان مشتریان در مورد تعهد نسبت به مدیریت زیست محیطی را جلب می‌کند.
  • اطمینان از حفاظت از محیط زیست در توسعه پایدار.
  • به جنبه‌های محیط زیستی در تولید و یا ارائه خدمات اهمیت دهد.
  • سیستم‌‌های مدیریتی را یکپارچه سازد.
  • روش‌های مدیریتی خود را منتقل کند.
  • در راستا‌ی کاهش هزینه‌های ناشی از اتلاف مواد و انرژی تلاش داشته.
  • اطلاع رسانی و نظارت در استفاده بهینه از منابع طبیعی.
  • اطلاع رسانی و نظارت در رعایت قوانین ملی محیط زیستی.
  • اصلی ترین وظیفه استاندارد‌ها و استاندارد ISO، حفاظت از محیط زیست و کسب علائق جامعه در این رابطه می‌باشد.
  • ارزیابی عملکرد زیست محیطی سازمان.

سیستم مدیریت ایمنی و سلامت شغلی OHSAS 18001:

OHSAS به معنای سری ارزیابی ایمنی و بهداشت شغلی می‌باشد. 18001 OHSAS استانداردی قابل ممیزی و صدور گواهینامه در پاسخ به نیاز سازمان‌ها به یک استاندارد که بوسیله آن سیستم مدیریت خود را در زمینه‌ای بهداشتی و ایمنی ارزیابی نماید. ساختار استاندارد 18001 OHSAS سازگار با استاندارد‌های 14001 ISO و 9001 ISO می‌باشد. تا سازمان‌ها به راحتی سیستم‌‌های مدیریت کیفیت محیط زیست و ایمنی و بهداشت شغلی را با یکدیگر ادغام و سیستم مدیریتی یکپارچه‌ای را ایجاد نماید. یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی، سازمان را در شناسایی، حذف و یا به حداقل رسانی ریسک‌های مرتبط با بهداشت و ایمنی کارکنان خود و سایر طرف‌های ذینفع که در معرض ریسک‌های OHSAS قرار دارند یاری می‌نماید. فرآیند ممیزی بر اساس استاندارد 18001 OHSAS مشابه با فرآیند ممیزی مبتنی بر 9001 ISO و 14001 ISO می‌باشد. به طور یکپارچه با هر یک از سیستم‌های مدیریت یا به تنهایی انجام پذیرد.

موارد زیر مزایای استقرار OHSAS 18001 را در می‌گیرند:

  • افزایش عملکرد سازمان در رابطه با حذف ، به حداقل رسانی و کنترل خطرات و ریسک‌ها.
  • کمک به خود ارزیابی و در نتیجه توصیف بهتر میزان تطابق عملکرد سازمان با ویژگی‌ها و مشخصات سیستم‌های ایمنی و سلامت حرفه‌ای.
  • اجرا ، نگهداری و بهبود مستمر سیستم مدیریت ایمنی و سلامت حرفه‌ای.
  • برقراری سیستم مدیریت ایمنی و سلامت حرفه‌ای برای محدودیت در ریسک کارکنان و دیگر ذینفعان سازمان که در حین فعالیت در معرض تاثیر‌پذیری ریسک‌های ایمنی و سلامت حرفه‌ای قرار می‌گیرند.

استاندارد HSE-MS:

استاندارد HSE-MS در لغت مخفف Health Safety & Environment Management System و به معنای سیستم مدیریت بهداشت، محیط زیست و ایمنی است. مجموعه‌های دارای گواهینامه HSE در راستای فعالیت و اجرای فرآیند‌های تعریف شده خود، کلیه الزامات و مرتبط با ایمنی و بهداشت شغلی کارکنان و نکات مربوط به محیط زیست را رعایت می‌کنند. از مزایای طراحی و پیاده سازی استاندارد HSE-MS می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کاهش انواع حوادث قابل پیشبینی و غیر قابل پیشبینی در محیط‌های کاری.
  • تا حد امکان عواقب بلند مدت در زندگی کارکنان و اطرافیان را به وسیله صدمات جانی و نقص عضو کاهش می‌دهد.
  • کوشش در افزایش ارائه تولید و یا خدمات بیشتر.
  • انگیزه کارکنان یک محیط را با ایمن سازی آن محیط افزایش می‌دهد.
  • آلودگی‌های زیست محیطی شامل آلودگی آب، خاک و هوا را کاهش می‌دهد.
  • حفاظت از منابع طبیعی و نگهداری از آن‌ها.

در همسویی با استقرار سیستم‌های مدیریت یکپارچه در زمینه بهداشت شغلی ، ایمنی و محیط زیست ، از دهه‌‌های قبل برخی شرکت های بین المللی به ویژه در حوزه صنایع نفت ، اقدام به تدوین استاندارد‌های راهنما نمودند. استاندارد‌های مذکور که عمدتا با مخفف HSE-MS معرفی شده‌اند چارچوب معینی را برای یک سیستم مدیریت یکپارچه مهیا می‌نماید. دارای وجوه تمایزی با استاندارد‌ OHSAS و استاندارد ISO هستند.

از سال ۱۳۸۱ وزارت نفت در ایران اقدام به تدوین کتابچه راهنمای استقرار استاندارد HSE-MS و ابلاغ جهت اجرا به کلیه سازمان‌های تابعه نمود. این راهنما در کلیه صنایع و سازمان‌های تابعه آن وزارت اعم از شرکت نفت ایران ، شرکت سهامی پتروشیمی ، شرکت ملی گاز ایران و شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران قابل پیاده سازی است. مدیریت HSE ، بخشی از سیستم مدیریت کلی سازمان است. همچنین سیستم مدیریت یکپارچه در زمینه بهداشت HSE-MS دارای عناصری موازی و یا به صورت متوالی می‌باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.